Skuteczna obrona interesów gminy w sporze o podatek od nieruchomości – ostateczne zwycięstwo przed NSA

Kolejna sprawa z zakresu podatku od nieruchomości zakończyła się sukcesem gminy. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę kasacyjną podatnika, potwierdzając prawidłowość wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach oraz stanowisko organów podatkowych obu instancji. Sprawa dotyczyła zarówno niezasadności wniosku o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości wobec budowli znajdujących się w budynku, jak i braku ochrony prawnej wynikającej z posiadanej przez podatnika milczącej interpretacji indywidualnej.

Spór o przedmiot opodatkowania – fundamenty i części budowlane urządzeń

Postępowanie zostało zainicjowane wnioskiem spółki skierowanym do prezydenta miasta o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości. Wniosek dotyczył obiektów znajdujących się wewnątrz budynków, w tym m.in. fundamentów oraz części budowlanych wentylatorów, turbozespołów i kotłów. Zdaniem podatnika elementy te stanowiły integralne części budynku, niezbędne do jego funkcjonowania, a tym samym – jako część budynku – nie mogły być traktowane jako odrębne przedmioty opodatkowania.

Stanowisko to zostało zakwestionowane przez organ I instancji. W toku postępowania wykazano, że sporne elementy mieszczą się w pojęciu budowli w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, w brzmieniu obowiązującym do końca 2025 r. Zasadność ich opodatkowania wynika z definicji budowli zawartej w przepisach ustawy - Prawo budowlane, do której ustawa podatkowa bezpośrednio odsyła. Budowlą są bowiem części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni jądrowych, elektrowni wiatrowych, morskich turbin wiatrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową.

W uzasadnieniu wniosku o stwierdzenie nadpłaty Podatnik argumentował, że w jego ocenie z definicji budowli zawartej w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego wynika, iż instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne mogą stanowić samodzielne budowle wyłącznie wówczas, gdy są wolno stojące. Argument ten nie został jednak zaakceptowany ani przez organy podatkowe, ani przez sądy administracyjne.

WSA w Gliwicach jednoznacznie wskazał, że w niniejszej sprawie fundamenty pod urządzenia (maszyny) nie stanowią elementów konstrukcyjnych budynku, a ich funkcjonalne powiązanie z obiektem nie przesądza o ich kwalifikacji jako części budynku. Ocena ta została w pełni podzielona przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Stopień skomplikowania stanu faktycznego, w tym istnieje wielu technicznych aspektów tej sprawy, wymagały przeprowadzenia szczegółowego postępowania dowodowego, z udziałem zespołu biegłych, w oparciu o dokumentacje techniczną oraz z zastosowaniem szerokiego katalogu dowodów, dla poparcia stanowiska Organu podatkowej I instancji.

Milcząca interpretacja indywidualna bez ochrony prawnej

Drugim, równie istotnym wątkiem sprawy była kwestia skutków prawnych posiadanej przez podatnika milczącej interpretacji indywidualnej. Spółka powoływała się na ochronę wynikającą z przepisów art. 14k oraz art. 14o Ordynacji podatkowej, wskazując, że interpretacja potwierdzała brak opodatkowania spornych obiektów.

Kluczowe znaczenie miała jednak treść wniosku o wydanie interpretacji. Zgodnie z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej, wnioskodawca obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego. Interpretacja indywidualna – także ta wydana w sposób milczący – wywołuje skutki ochronne wyłącznie wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny w pełni odpowiada opisowi przedstawionemu przez wnioskodawcę.

W niniejszej sprawie organy podatkowe, opierając się m.in. na opiniach biegłych, ustaliły, że stan faktyczny różni się w sposób istotny od tego, który podatnik zaprezentował we wniosku o interpretację. We wniosku wskazywano bowiem, że fundamenty i części budowlane urządzeń stanowią elementy budynku – co zostało jednoznacznie zakwestionowane w toku postępowania podatkowego.

Zarówno WSA w Gliwicach, jak i NSA w Warszawie nie miały wątpliwości, że w takiej sytuacji ochrona wynikająca z milczącej interpretacji indywidualnej nie może znaleźć zastosowania.

Znaczenie sprawy dla gmin i praktyki podatkowej

Decyzja o odmowie stwierdzenia nadpłaty wymagała szczegółowego przygotowania i kompleksowego ujęcia zagadnień dotyczących opodatkowania budowli w podatku od nieruchomości. Wieloletnie doświadczenie w prowadzeniu tego rodzaju spraw pozwoliło na przeprowadzenie postępowania podatkowego w sposób rzetelny, wyczerpujący i odporny na zarzuty formułowane na etapie sądowym.

Prawomocne rozstrzygnięcie Naczelnego Sądu Administracyjnego ma istotne znaczenie nie tylko dla konkretnej gminy, lecz również dla praktyki stosowania prawa. Należy pamiętać, że podatek od nieruchomości stanowi w całości dochód własny gminy, a spory dotyczące kwalifikacji części budowlanych urządzeń od lat generują poważne ryzyka finansowe dla jednostek samorządu terytorialnego.

Utrwalający się kierunek orzeczniczy, potwierdzony w niniejszej sprawie, napawa optymizmem i stanowi ważny punkt odniesienia dla kolejnych postępowań prowadzonych w interesie gmin.

Anna Czubilińska

adwokat doktor nauk prawnych

Publikowane treści mają charakter edukacyjny i nie stanowią porady prawnej. Świadczone usług są skierowane zarówno do jednostek samorządu terytorialnego jak i osób prywatnych, przedsiębiorców, z zachowaniem zasad etyki zawodowej i unikania konfliktu interesów.